Читать «Вампир. Естественная история воскрешения» онлайн

Франческо Паоло Де Челья

Страница 148 из 149

Porphyria and Aetiology of Werewolves // Proceedings of the Royal Society of Medicine. 1964. Vol. 57. P. 23–26.

148

 Dolphin D. Werewolves and Vampires. Доклад, представленный на ежегодной конференции American Association for the Advancement of Science, 1985. Ср.: Barber P. Op. cit. P. 149.

149

 Mézes Á. Doubt and Diagnosis. P. 406.

150

 Bohn T. M. The Vampire. P. 105.

151

 Wojtucki D. Magia posthuma. P. 421–441.

152

 Сообщение было опубликовано в Пруссии 3 апреля 1755 года в газете Berlinische privilegierte Zeitung, более известной как Vossische Zeitung, и в Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen; ср.: Unterholzner B. Vampire im Habsburgerreich, Schlagzeilen in Preußen. Wie Mythen zu politischen Druckmitteln werden // Vampirglaube und magia posthuma / Ed. by A. Augustynowicz, A. Reber. Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 2021. P. 89–103. Позднее этот эпизод также использовался прусской публицистикой как показательный пример суеверий, процветавших на территориях, когда они еще находились под властью Габсбургов; ср.: Grünhagen C. Schlesien unter Friedrich dem Grossen. Vol. II, 1756–1786. Breslau: Koebner, 1892. P. 561–562. В свете этой филопрусской позиции следует понимать и переводы (1748 и 1764) многократно упоминавшихся «Еврейских писем» Жан-Батиста де Буайе, маркиза д’Аржана, жившего при прусском дворе с 1741–1742 годов; ср.: Bohn T. M. The Vampire. P. 108–110.

153

 О внушительной фигуре голландца Герарда ван Свитена, ученика Германа Бургаве в Лейдене, который в Вене проявил себя скорее как «реформатор» в области санитарной политики, нежели как исследователь в узком медицинском смысле, см.: Klaniczay G. Gerard van Swieten und die Anfänge des Kampfes gegen Aberglauben in der Habsburg-Monarchie // Acta Historica Academiae Scientiarum Hungaricae. 1988. Vol. 34. P. 225–247; Horn S. «…damit sy in ain rechte erfahrenheit der practighen khummen» – Der praktische Unterricht für akademische Ärzte vor den Reformen durch Van Swieten // Wiener Gespräche zur Sozialgeschichte der Medizin. Atti del simposio internazionale (Università di Vienna, 9–11 novembre 1994) / Ed. by H. Grössing, S. Horn, T. Aigner. Wien: Erasmus, 1996. P. 75–96.

*

 Речь о представителях греко-болгарской схизмы – самого длительного из расколов православного христианства.

154

 Van Swieten G. Op. cit. P. 10–11.

155

 Groom N. Op. cit. P. 70. Ср.: Ristović N. Latin and Vernacular Relations in the Eighteenth and Nineteenth Centuries: The Serbian Case // Latin at the Crossroads of Identity. The Evolution of Linguistic Nationalism in the Kingdom of Hungary / Ed. by G. Almási, L. Šubarić. Leiden; Boston: Brill, 2015. P. 256–277.

156

 Van Swieten G. Op. cit. P. 17.

157

 Ibid. P. 15.

158

 Slezáková M. Charakteristika a historická interpretace vampýrských událostí na Moravě a ve Slezsku. Na případu Marianny Saligerové ze Svobodných Heřmanic na Bruntálsku // Vlastivědný věstník moravský. 2012. Vol. 64. P. 132–135.

159

 Van Swieten G. Op. cit. P. 18.

160

 Wojtucki D. Magia posthuma. P. 422–423.

161

 Ibid. P. 427–428. Ср.: Mézes Á. Doubt and Diagnosis. P. 410.

162

 Murphy L. J., Ameen C. The Shifting Baselines of the British Hare Goddess // Open Archaeology. 2020. Vol. 6. P. 214–235.

163

 Newall V. Easter Eggs: Symbols of Life and Renewal // Folklore. 1984. Vol. 95. P. 21–29.

164

 Sokolov Y. M. Russian Folklore. N. Y.: Macmillan, 1950. P. 188–190.

165

 Scrofani S. Op. cit. P. 156–157.

166

 Van Swieten G. Op. cit. P. 19. В Силезии и Моравии процессы по делам о колдовстве (к которым приравнивались и вампирические случаи) регулировались кодексом Constitutio Criminalis Josephina, изданным Иосифом I в 1707 году; ср.: Kreuz P. Op. cit. P. 171–172.

167

 Horn S. A Model for All? Healthcare and the State in 18th Century Habsburg Inherited Countries // The Price of Life. Welfare Systems, Social Nets and Economic Growth / Ed. by L. Abreu, P. Bourdelais. Lisboa: Colibri, 2007. P. 303–315; Kontler L. Introduction. The Enlightenment in Central Europe? // Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945). I. Late Enlightenment – Emergence of the Modern National Idea / Ed. by B. Trencsényi, M. Kopecek. Budapest: Central European University Press, 2006. P. 33–44.

168

 Sammlung aller k. k. Verordnungen u. Gesetze vom Jahre 1740 bis 1780, die unter der Regierung des Kaisers Joseph des II. theils noch ganz bestehen, theils zum Theile abgeändert sind, als ein Hilfs- und Ergänzungsbuch zu dem Handbuche aller unter der Regierung des Kaisers Joseph des II. für die k. k. Erbländer ergangenen Verordnungen und Gesetze in einer chronologischen Ordnung. Vol. III. Wien: Mößle, 1786. N. 385. P. 172–173.

169

 Groom N. Op. cit. P. 67. Ср.: Arlaud D. Op. cit. P. 134–135.

170

 Evans R. J. W. Austria, Hungary, and the Habsburgs. Essays on Central Europe, c. 1683–1867. Oxford: Oxford University Press, 2006. P. 36–55.

171

 Stollberg-Rilinger B. Maria Theresa. The Habsburg Empress in Her Time. Princeton: Princeton University Press, 2022. P. 593–610.

172

 Mézes Á. Doubt and Diagnosis. P. 441.

173

 Bischof F., D’Elvert C. Op. cit. P. 120.

174

 Constitutio Criminalis Theresiana, oder der Römisch-Kaiserl. zu Hungarn und Böheim k. k. Königl. Apost. Majestät Mariä Theresiä Erzherzogin zu Oesterreich, k. k. peinliche Gerichtsordnung. Wien: Johann Thomas Edlen von Trattnern, 1769. P. 167–173; Codex sanitario-medicinalis Hungariae. Vol. I / Ed. F. X. Linzbauer. Buda: Typis Caesareo-Regiae Scientiarum Universitatis, 1852. P. 776–785. На территориях Габсбургской монархии последняя казнь ведьмы состоялась в 1777 году; ср.: Várkonyi A. Connections between the Cessation of Witch Trials and the Transformation of the Social Structure Related to Medicine // Acta Ethnographica Hungarica. 1991–92. Vol. 37. P. 426–477.

175

 Klaniczay G. The Uses of Supernatural Power. P. 171–172.

176

 После распоряжения 1755 года случаи вампиризма, по-видимому, продолжали происходить, однако официальные документы больше не классифицировали их как связанные с «вампиризмом». В 1784 году Иосиф II вновь вмешался на законодательном уровне, тем самым косвенно подтвердив сохраняющееся распространение этого явления – по крайней мере, в грекокатолических общинах; ср.: Codex sanitario-medicinalis Hungariae. Vol. III. P. 122. За пределами монархии ситуация оставалась иной. Например, см.: Faivre A. Les vampires. P. 69–77; Soloviova-Horville D. Op. cit. Р. 87–88; Bohn T. M. The Vampire. P. 124–217.

1

 Влад III, предположительно, умер между концом 1476 и началом 1477 года; ср.: Cazacu M. Dracula. P. 185.

*

 «Проклятие памяти» (лат.) – посмертное наказание, заключавшееся в уничтожении